Hoe risico’s spreiden binnen een maandelijks beleggingsplan?

Spreiden over je portefeuille én over de tijd

U stort elke maand automatisch een vast bedrag en vraagt zich af hoe U risico’s spreidt binnen een maandelijks beleggingsplan. Het antwoord zit in twee knoppen die U tegelijk indraait, zo legt de AFM uit. De eerste knop is wat U koopt, verdeeld over meerdere beleggingen, en de tweede is wanneer U koopt, verdeeld over veel momenten.

Die tweede knop werkt als een soort middeling aan de kassa. U koopt de ene maand duur en de andere maand goedkoop, waardoor schommelingen in de koersen worden uitgesmeerd. Dat voelt rustiger, maar het haalt de daling niet weg uit Uw plan, want beleggen kan een deel van de inleg kosten en zelfs de hele inleg.

Vraagt U zich af of U beter alles in één keer kunt inleggen of kunt wachten op een dip? Voor geld dat elke maand uit inkomen binnenkomt is dat de verkeerde vraag. Laat het binnenkomende bedrag gewoon elke maand doorlopen naar een breed gespreid indexfonds, in plaats van het als cash op te potten tot het goede moment lijkt gekomen. De AFM noemt die maandelijkse dotatie een werkbare aanpak. Zo telt het aantal transacties van Uw automaat niet als schadelijk veel handelen.

Deze afbeelding vat de twee pijlers van risicospreiding samen: wat je koopt en wanneer je koopt. Het overzicht laat zien hoe deze gecombineerde aanpak helpt om je beleggingsrisico’s beter te beheersen.

Zo zie je of je portefeuille echt gespreid is

Tel Uw posities eens na voor U denkt dat U gespreid zit. In het AFM-onderzoek Trendzicht 2022 gold een portefeuille met 10 of minder instrumenten als onvoldoende gespreid, net als een portefeuille in drie of minder sectoren of met 50% of meer in Nederland. Dat zijn onderzoeksdefinities om te meten, geen wettelijke grenzen en geen minima die U moet halen.

Veel mensen blijken geconcentreerder dan ze denken. Wie alleen in losse aandelen zit met een handvol bekende namen wedt eigenlijk op één bedrijf of één thema, en als die ene slecht loopt raakt dat het hele vermogen hard. Kijk dus naar het aantal lijnen, de mix van sectoren en de verdeling over regio’s, niet alleen naar het bedrag dat U maandelijks inlegt. Wie verder kijkt dan fondsen, kan ook spreiden over buitenlands vastgoed, waar de lokale markt en de contacten ter plaatse het verschil maken.

De cijfers hieronder komen uit onderzoek uit 2021, gerapporteerd in 2022, en gaan over zelfstandige beleggers zonder advies. Er bestaat geen officiële verdeelsleutel per leeftijd of per profiel, zoals 100 min Uw leeftijd aan aandelen. U stemt de verdeling af op financiële positie, kennis, ervaring, doelen en risicobereidheid, dus op wat U kunt dragen als het tegenzit.

Met een klein maandbedrag toch breed gespreid

Met 50 of 100 euro per maand koopt U geen 200 losse aandelen, maar via een fonds lukt die breedte wel. Volgens de AFM-Leidraad verlaagt een beleggingsfonds de drempel om met een beperkt vermogen toch over veel onderliggende posities te spreiden, als een grote boodschappenmand waar U met een klein budget toch van alles in legt. Kies daarom eerst de breedte van de mand en pas daarna het aantal zakjes.

Kijk wel wat er echt in die mand zit voor U een tweede fonds toevoegt. Weet of U in aandelen of obligaties zit, of in opties of een combinatie in één product, zeker wanneer U een defensieve beleggingsportefeuille opbouwt, want spreiden gaat over soorten risico en niet alleen over aantallen. Drie fondsen die dezelfde grote technologieaandelen kopen zijn geen spreiding, dat is één positie in drie verpakkingen.

De toets is simpel: bepaalt één aandeel of één sector Uw hele maandsaldo? Dan voelt een daling meteen als een persoonlijke ramp en moet U verkopen op het slechtste moment. Verdeel het maandbedrag over veel posities, sectoren en regio’s, zodat één slecht lopende belegging Uw vermogen minder hard raakt.

Zet je plan één keer goed en houd het vast

Een maandplan werkt alleen met geld dat U drie tot vijf jaar kunt missen. Geld dat volgend jaar nodig is voor de wasmachine of de huur dwingt U om te verkopen in een dip, en uit AFM-onderzoek uit 2021 bleek dat 36% belegt met geld dat waarschijnlijk nodig is. Check dus eerst horizon en buffer (denk aan een passende noodbuffer voor het pensioen als die fase nadert) en pas daarna het maandbedrag aan.

Stem de mix daarna af op wat U kunt laten liggen, niet op het rendement waarop U hoopt. Hoe hoger het voorgespiegelde rendement, hoe groter het risico, en een lange horizon met gespreid instappen en een gespreide portefeuille vraagt om daarna rustig te blijven zitten. Wie wekelijks naar de waarde kijkt, en dat deed 71% van de zelfstandige beleggers, gaat sneller sleutelen en handelen met hogere kosten tot gevolg.

Deze vier gewoonten houden Uw verdeling in leven zonder dat U er elke maand aan hoeft te draaien.

• Beleg alleen geld dat U drie tot vijf jaar kunt missen
• Laat de maandelijkse inleg automatisch doorlopen, dat telt niet als schadelijk veel handelen
• Kijk niet wekelijks naar de waarde van Uw portefeuille
• Houd de eenmaal gekozen verdeling vast en sleutel er niet bij elke koersbeweging aan