Wat is een assessment? Alles wat je moet weten over assessments

Een assessment wordt steeds vaker ingezet door organisaties die meer inzicht willen krijgen in de kwaliteiten, persoonlijkheid en ontwikkelmogelijkheden van medewerkers en sollicitanten. Maar wat is een assessment precies, hoe werkt het en wat levert het op? Een goed assessment kijkt verder dan alleen een cv of sollicitatiegesprek en helpt om beter onderbouwde beslissingen te nemen over talent, ontwikkeling en functiegeschiktheid.

Wat is een assessment?

Een assessment is een onderzoeksmethode waarmee de persoonlijke eigenschappen, talenten, capaciteiten en ontwikkelmogelijkheden van een persoon in kaart worden gebracht. Het doel is om inzicht te krijgen in wat iemand goed kan, waar mogelijke ontwikkelpunten liggen en welke werkzaamheden of functies aansluiten bij iemands persoonlijkheid.

Assessments worden regelmatig gebruikt tijdens sollicitatieprocedures, maar zijn ook waardevol voor medewerkers die zich verder willen ontwikkelen of een andere richting willen inslaan binnen hun loopbaan.

Waar een sollicitatiegesprek voornamelijk inzicht geeft in iemands ervaring, motivatie en presentatie, kan een assessment aanvullende informatie bieden over de eigenschappen en denkpatronen die het functioneren beïnvloeden.

Welke soorten assessments zijn er?

Er bestaan verschillende soorten assessments. Welke vorm het meest geschikt is, hangt af van de vraag die een organisatie of individu wil beantwoorden.

Selectieassessment

Een selectieassessment wordt gebruikt om te onderzoeken in hoeverre een kandidaat geschikt is voor een bepaalde functie. Werkgevers krijgen hiermee aanvullende inzichten die helpen bij het maken van een weloverwogen keuze tijdens het wervingsproces.

Ontwikkelassessment

Een ontwikkelassessment richt zich op de talenten, sterke punten en groeimogelijkheden van bestaande medewerkers. Het helpt organisaties om medewerkers gerichter te begeleiden en ontwikkeltrajecten beter af te stemmen op hun persoonlijke kwaliteiten.

Loopbaanassessment

Een loopbaanassessment helpt mensen om te ontdekken welke functies en werkomgevingen aansluiten bij hun persoonlijkheid, interesses en drijfveren. Dit kan waardevol zijn bij een carrièreswitch, loopbaanvraagstukken of het zoeken naar meer voldoening in het werk.

Hoe werkt een assessment?

De precieze invulling van een assessment verschilt per aanbieder en doelstelling. Traditionele assessments bestaan vaak uit persoonlijkheidsvragenlijsten, capaciteitentests, interviews en soms praktijksimulaties of rollenspellen.

De verzamelde informatie wordt vervolgens geanalyseerd om inzicht te krijgen in de kwaliteiten en aandachtspunten van een kandidaat.

Een belangrijk aandachtspunt is dat zichtbaar gedrag niet altijd het volledige verhaal vertelt. Iemand kan bijvoorbeeld goed functioneren binnen een bepaalde functie, terwijl de werkzaamheden veel energie kosten. Andersom kan iemand beschikken over talenten die in de huidige werkomgeving nauwelijks worden benut.

Daarom kijken sommige assessmentmethoden niet alleen naar gedrag en prestaties, maar ook naar de onderliggende persoonlijkheid en drijfveren.

Verder kijken dan gedrag: de ITTI®-methode van Essentive

Een voorbeeld van een assessmentmethode die verder kijkt dan zichtbaar gedrag is de ITTI®-methodiek van Essentive.

Waar veel traditionele assessments zich richten op vaardigheden, prestaties en waarneembaar gedrag, onderzoekt de ITTI®-methode ook de onderliggende denk- en keuzeprocessen die invloed hebben op hoe iemand functioneert.

Essentive heeft deze psychometrische methodiek ontwikkeld om een diepgaand beeld te krijgen van iemands persoonlijkheid, natuurlijke talenten, drijfveren en ontwikkelmogelijkheden.

Hierdoor ontstaat inzicht in niet alleen wat iemand kan, maar ook welke werkzaamheden van nature passen bij iemands persoonlijkheid en waar iemand energie van krijgt.

De methode kan worden ingezet bij selectie, persoonlijke ontwikkeling, loopbaanvraagstukken en het analyseren van teams. Organisaties kunnen de verkregen inzichten gebruiken om medewerkers beter op hun plek te krijgen en hun talenten effectiever te benutten.

Waarom is een assessment belangrijk voor organisaties?

Het vinden en behouden van de juiste medewerkers is voor veel organisaties een uitdaging. Een kandidaat kan op papier uitstekend aansluiten bij een functie, maar in de praktijk toch minder goed tot zijn recht komen.

Dit komt doordat opleiding, werkervaring en technische vaardigheden niet alles zeggen over iemands persoonlijkheid, motivatie en natuurlijke aanleg.

Een goed assessment biedt aanvullende inzichten waarmee organisaties beter kunnen beoordelen of iemand bij een functie en werkomgeving past.

Daarnaast kan een assessment bijdragen aan talentontwikkeling. Wanneer duidelijk wordt waar de natuurlijke kwaliteiten van medewerkers liggen, kunnen organisaties gerichter investeren in begeleiding, opleiding en doorgroeimogelijkheden.

Ook bij teamontwikkeling zijn assessments waardevol. Inzicht in de verschillende kwaliteiten, voorkeuren en drijfveren van teamleden helpt om de samenwerking te verbeteren en taken effectiever te verdelen.

Wat levert een assessment op voor medewerkers?

Niet alleen werkgevers profiteren van assessments. Ook voor medewerkers kan het waardevol zijn om meer inzicht te krijgen in hun eigen persoonlijkheid en talenten.

Veel mensen weten waar ze goed in zijn, maar hebben minder duidelijk voor ogen waarom bepaalde werkzaamheden energie geven en andere juist energie kosten.

Een verdiepend assessment kan helpen om deze patronen beter te begrijpen. Hierdoor wordt het eenvoudiger om keuzes te maken die aansluiten bij persoonlijke kwaliteiten, ambities en behoeften.

Dat kan leiden tot meer zelfinzicht, gerichtere persoonlijke ontwikkeling en een betere aansluiting tussen de persoon en het werk.

Bovendien kunnen medewerkers verborgen talenten ontdekken die zij eerder niet herkenden of nauwelijks gebruikten.

Wanneer is een assessment zinvol?

Een assessment kan op verschillende momenten waarde toevoegen. Denk aan de selectie van een nieuwe medewerker, het voorbereiden van een promotie, het ontwikkelen van leiderschap of het onderzoeken van loopbaanmogelijkheden.

Ook wanneer een medewerker vastloopt in een functie of wanneer een team niet optimaal samenwerkt, kan een assessment helpen om de achterliggende oorzaken beter te begrijpen.

Het belangrijkste is dat vooraf duidelijk wordt welke vraag het assessment moet beantwoorden. De gekozen methode moet aansluiten bij deze doelstelling en de resultaten moeten zorgvuldig worden geïnterpreteerd.

Conclusie: een assessment als basis voor betere keuzes

Een assessment is veel meer dan een test om te bepalen of iemand geschikt is voor een bepaalde functie. Het is een instrument waarmee organisaties en individuen waardevolle inzichten kunnen krijgen in persoonlijkheid, talenten, drijfveren en ontwikkelmogelijkheden.

Door verder te kijken dan alleen ervaring, vaardigheden en zichtbaar gedrag, kunnen organisaties beter onderbouwde beslissingen nemen over selectie, ontwikkeling en samenwerking.

Methodieken zoals de ITTI®-methode van Essentive laten zien hoe verdiepend persoonlijkheidsonderzoek kan bijdragen aan een beter begrip van menselijk talent. Uiteindelijk gaat het niet alleen om wat iemand kan, maar vooral om het ontdekken van de omgeving en werkzaamheden waarin iemand het beste tot zijn recht komt.