97% stemde nee: vakbond trekt maandag naar de poort bij zuivelfabrieken

97% van de FNV-leden stemde tégen het laatste bod van de zuivelwerkgevers. Toch bleven de lonen bevroren. Vanaf maandag 18 mei 2026 staat het personeel van grote zuivelfabrieken niet langer stil te kijken: ze gaan naar de poort.

Flyeracties bij de fabrieken van FrieslandCampina, Ausnutria en Riedel. Dat is de stap die vakbond FNV nu zet in een conflict dat al maanden sluimert. Geen staking, nog niet. Maar het sein dat de geduldsgrens bereikt is.

En die grens was al lang in zicht.

Wat is er precies aan de hand?

De cao voor de zuivelindustrie liep af op 31 maart 2026. Sindsdien onderhandelen FNV en werkgeversorganisatie NZO over een nieuwe deal, zonder resultaat.

De werkgevers legden hun eindbod op tafel: 3% loonsverhoging per 1 april 2026, voor een periode van 12 maanden. De vakbond eist minimaal 4%, plus een automatische koppeling aan de inflatie (APC). Die twee punten liggen lijnrecht tegenover elkaar.

• Eis FNV: minimaal 4% loonsverhoging (eerder 6%)
• Bod NZO: 3% structureel, 12 maanden
• Extra eisen FNV: vierdaagse werkweek, vaste contracten, betaald worden voor iedere gewerkte minuut, recht op onbereikbaarheid

Op 8 april 2026 stemden FNV-leden massaal over het werkgeversvoorstel. De uitslag was verpletterd: 97% verwierp het bod. Daarmee was het hek van de dam.

Wat zijn « poortacties » precies?

Geen piketten, geen geblokkeerde opritten. Een poortactie is een flyeractie: vakbondsleden gaan bij de ingang van de fabriek staan om collega’s te informeren over het conflict. Toegang blijft vrij, de productie draait door.

Toch reageerde NZO op 16 mei 2026 met verbazing, en stelde dat de actie « niet volgens juridische spelregels » zou zijn. Reden: de bond zou nooit formeel een ultimatum hebben gesteld.

Juridisch gezien is die redenering achterhaald. Sinds een arrest van de Hoge Raad uit 2015 geldt in Nederland geen absolute verplichting meer om eerst een ultimatum te sturen vóór collectieve actie. De Europese Sociale Handvest geeft werknemers het recht op collectieve actie, en dat recht heeft directe werking in de Nederlandse rechtsorde.

Kortom: de vakbond staat juridisch op stevige grond.

Welke fabrieken zijn het doelwit?

Op maandag 18 mei 2026 staan FNV-medewerkers aan de poort bij drie locaties:

• FrieslandCampina in Leeuwarden, Nuenen en Meppel
• Ausnutria in Leeuwarden
• Riedel in Ede

Over de keuze voor Riedel is ook ophef. De NZO stelt dat dit bedrijf geen lid is van de werkgeversorganisatie en dus niet verantwoordelijk is voor het eindbod. Riedel past de cao simpelweg toe, maar zat niet aan de onderhandelingstafel.

Voor FNV maakt dat weinig uit: als de cao geldt, geldt de actie ook.

Wat staat er nu op het spel?

De acties beginnen klein. Maar vakbondsconflicten in de zuivel kunnen snel een andere toon aannemen. In 2023 leidden stakingen in de sector tot snel resultaat, binnen enkele dagen. Destijds waren de verhoudingen anders; nu liggen de posities verder uit elkaar.

De volgende stap hangt af van hoe NZO reageert. Komt er een nieuw gesprek, of blijft het bei het eindbod? Dat bepaalt of het bij flyeren blijft, of dat er echte stakingen volgen.

Voor 12.000 zuivelmedewerkers is het antwoord op die vraag niet abstract. Het staat op hun loonstrook.